Logo der Volksanwaltschaft
Die Volksanwaltschaft
Türkçe
Drucken

Türkçe

 1. İDARENİN İYİ OLMASI EN DOĞAL HAKKINIZ

Bağımsız çalışan Kamu Denetçiliği Kurumu, otuz yıldan uzun bir süredir Avusturya'daki kamu idarelerini denetlemektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, vatandaşların şikayetlerini inceleyerek idari kurumların kararlarının yasalara uygun olup olmadığını denetlemektedir. Bu kamusal denetim önemlidir, zira idari kurumların şeffaf ve adil olması vatandaşların en doğal hakkıdır.

 

2. GÖREVLER

Kamu Denetçiliği Kurumu, 1977 yılından beri Federal Anayasa'nın adına Avusturya'daki bütün kamu idarelerini denetlemektedir. Kurum, vatandaşların şikayetlerini dinler, idari kurumların kararlarının yasalara uygun olup olmadığını kontrol eder ve idarede yapılmış olası hataları denetler. Kamu Denetçiliği Kurumu, idari kurumların vatandaşlarla olan ilişkilerinin adil olmasını sağlayarak hukuk devleti ve demokrasi adına kamusal bir denetim gerçekleştirir.

Avusturya'da yaşayan herkes isteğini Kamu Denetçiliği Kurumu'na bildirebilir. Bunun için Avusturya vatandaşı olmaya ya da reşit olmaya gerek yoktur. Şirketler, ticaretle uğraşanlar veya dernekler de kamu idareleriyle ilgili şikayette bulunabilirler. Denetim süreci ise ancak idari süreç sonuçlandırıldıktan ve hatayı ortadan kaldıracak hukuki bir yol kalmadıktan sonra başlatılabilir.

Kamu denetçileri, idarenin işleyişinde hata veya düzensizliklerin olduğunu tahmin etmeleri durumunda kendiliklerinden de girişimde bulunabilirler. Yönetmeliklere itiraz edebilir ve tavsiyelerde bulunabilirler. Kurum üyeleri aynı zamanda Milli Meclis’e yöneltilen dilekçelerin ve vatandaşların gerçekleştirdiği çeşitli girişimlerin işlemlerinin yapılmasında da birlikte çalışırlar.

Burada sadece idarenin yasalar dahilinde işleyip işlemediği denetlenmez. Aynı zamanda idari kurumların insanlarla olan ilişkileri de gözden geçirilir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin vatandaşlara karşı adil olmasını sağlar. Bu denetim faaliyetiyle idarenin işleyişindeki kalitenin ayrıca yükseltilmesi sağlanır.

Kamu Denetçiliği Kurumu, yasaların insanların günlük yaşamını nasıl etkilediğini her günkü çalışmalarından dolayı çok iyi bilmektedir. Bu nedenle yasaların icra edilmesini sadece izle-mekle kalmayıp aynı zamanda yasa değişikliklerindeki kritik noktaları göstererek yapılması gereken düzeltmeler konusunda yasa koyucuya tavsiyelerde bulunmaktadır. Yaptığı çalışmaların yıllık bilançosunu da Milli Meclis’e ve Eyaletler Meclisi’ye sunmaktadır.

 

3. ÜYELER

Kamu Denetçiliği Kurumu arkadaşça çalışan üç üyeden oluşmaktadır. Parlamento tarafından altı yıllığına seçilip sadece bir defa daha yeniden seçilebilmektedirler. Üyeler Anayasa’ya göre bağımsızdırlar. Oylanarak veya talimatla azledilemezler veya  işten el çektirilemezler. Kamu denetçileri cumhurbaşkanı tarafından göreve getirilirler.

Dr. Peter Kostelka, Dr. Maria Theresia Fekter ve Mag.a Terezija Stoisits Milli Meclis tarafından 1 Temmuz 2007'den 30 Haziran 2013'e kadar olan dönem için seçilmişlerdir. Kamu Denetçisi Sn. Fekter'in hükumette çalışmaya başlaması nedeniyle 10 Temmuz 2008'de Milli Meclis ta-rafından Dr. Gertrude Brinek 30 Haziran 2013'e kadar olan dönem için Kamu Denetçiliği Kurumu üyesi olarak seçilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu'nun başkanı her yıl haziran ayı sonunda değişmektedir. Şu anda başkanlık görevini Mag.a Terezija Stoisits yürütmektedir. 2010 yılını haziran ayının sonunda bu görevini Dr. Peter Kostelka'ya devredecektir. Başkanlar bu kurumun idaresini yürütmektedirler. Ancak bütün önemli konularda hep birlikte istişare ederek birlikte karara varmaktadırlar.

Kamu Denetçiliği Kurumu üyeleri görev sürelerinin başında aralarında bir işbölümü yaparlar. Bu işbölümüyle her kamu denetçisi belli bir alanı üstlenerek belli sabit konulardan sorumlu olur. Üyelere otuzdan fazla hukukçu çalışmalarında destek olmaktadır.

 

Peter Kostelka

Kamu Denetçisi olan ve I.O.I.'nin (International Ombudsman Institute - Uluslararası Ombudsman Enstitüsü) genel sekreterliğini yürüten Dr. Peter Kostelka, 1 Mayıs 1946'da Bleiberg (Karintiya)’da dünyaya gelmiştir. Okul eğitiminin tamamını Klagenfurt'ta bitirmiş ve akabinde Viyana Üniversitesi, Hukuk Fakültesi'ni bitirmiştir. Viyana Üniversitesi, Devlet ve İdare Hukuku Enstitüsünde iki yıl üniversite asistanlığı yapmıştır.

Politik kariyerine SPÖ Parlamento Klubü’nde başlayan Kostelka 1974 yılından itibaren aynı klubün sekreterliğini yapmıştır. 1990 yılında Federal Şansölyelik Devlet Sekreterliği görevine atanıncaya kadar kısa bir süre için Eyaletler Meclisi'nde üyelik yapmıştır. 1994 ile 2001 yılları arasında Milli Meclis’te milletvekili olarak görev yapmış ve Sosyal Demokrat Meclis Grubu'nun Başkanlığını yapmıştır. 2003 yılında "Avusturya Anayasa Meclisi”nin hem üyesi olmuş hem de başkan yardımcılığını yürütmüştür.

Kostelka 1 Temmuz 2001 tarihinden beri kamu denetçisi olarak çalışmaktadır ve 2004 yılından beri de Uluslararası Ombudsman Enstitüsü'nün önceleri Avrupa Bölgesi Başkanlığı, Haziran 2009'dan beri de Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir.

Kamu Denetçisi Dr. Peter Kostelka federal devlet düzeyinde birçok konunun yanında sosyal konulardan sorumludur. Bu konulara hastalık, emeklilik ve kaza sigortalarının yanında engelli vatandaşlarla ilgili konular ve iş ve işçi piyasasının idaresi dahildir. Ayrıca aile ve gençlik, savunma, demiryolları, posta hizmetleri ve sağlık gibi konularda sorumluluk alanına dahildir. Eyaletler düzeyinde ise sağlık ve sosyal idaresi, gençlik yardımları, hayvanların korunması ve veterinerlik gibi alanlarda denetimler yapmaktadır.

 

Gertrude Brinek

Kamu Denetçisi Dr. Gertrude Brinek 4 şubat 1952'de Hollabrunn (Aşağı Avusturya)'da doğ-muştur. Tahsilini Federal Devlet Akademisi'nin pedagoji bölümünde ve Viyana Üniversitesi'nde tamamlamıştır. Viyana Üiversitesi'nde pedagoji, psikoloji ve sanat tarihi okuyarak doktora ile tahsilini sona erdirmiştir. Viyana'nın ortaokul seviyesindeki çeşitli okullarında on yıl boyunca öğretmenlik yaptıktan sonra mesleki alandaki ağırlığını 1983 yılında Viyana Üniversitesi'ne vermiş ve orada en son Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nde yardımcı profesörlük görevinde bulunmuştur.

Politik alandaki ilk görevini ise 1983 yılından itibaren ÖVP'nin Leopoldstadt-Viyana bölgesi meclisinde üstlenmiştir. 1988 ile 1990 yılları arasında Milli Meclis’te, akabinde de Viyana Eyalet Parlamentosu'nda milletvekilliği yapmış ve Viyana Belediye Meclisi üyeliği görevinde bulunmuştur. 1994'de Yüce Meclis'e geri dönmüş ve onu takip eden 14 yıl içinde parlamentoda önemli görevlerde bulunmuştur. Ayrıca 1999'dan itibaren yaklaşık on yıl boyunca ÖVP'nin bilim alanında parti sözcülüğünü yapmıştır.

Gertrude Brinek, 14 Temmuz 2008 tarihinde Cumhurbaşkanı tarafından kamu denetçiliğine atanmıştır. Federal devlet düzeyinde vergiler, harçlar, ödenekler, adli yönetim ve savcılıklardan sorumludur. Brinek eyalet düzeyinde ise belediye idarelerinde ve yerel bölgelere ilişkin bütün konularda (çevre düzeni, imar hukuku, konut ve site işleri, karayolları ve yerleşim bölgelerindeki yollar) ve mezarlık idareleriyle yerel ve şehir toplu taşıma işletmelerinde denetimler yürütmektedir.

 

Terezija Stoisits

Kamu Denetçisi Mag.a Terezija Stoisits 14 Kasım 1958'de Stinatz/Stinjaki (Burgenland)'de doğmuştur. Okul eğitimini Viyana'da tamamlamış ve Viyana Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Mezuniyetini takiben üç yıl boyunca Eğitim, Bilim ve Kültür Bakanlığı'ndaki bir bölümü yönetmiştir.

Stoisits politik kariyerine 1990 yılında Yeşiller Partisi'nin bir üyesi olarak yer aldığı Milli Meclis’te başlamıştır. Yeşiller Partisi'ne olan üyeliği kesintisiz olarak 2007 yılına kadar sürmüştür. Bu süre içinde Yeşiller Partisi'nin hukuk, azınlıklar, göçmenler ve insan hakları konularındaki sözcülüğünü yapmış, parlamentoda birçok görevde yer almıştır. Parlamentonun İnsan Hakları Komisyonu'nu sekiz yıl boyunca yönetmiş, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nde üyelik yapmış ve buradaki "Avusturya Anayasa Meclisi"nde yer almıştır.

Stoisits 1 Temmuz 2007 tarihinden beri Kamu Denetçiliği yapmaktadır. Federal devlet düze- yinde içişlerinden (polis, yabancılar ve iltica hukuku) ve çevre, tarım ve ormancılık, işletme ve sanayi tesisleri, okullar, üniversiteler, sanat ve kültür gibi konulardan sorumludur. Eyaletler düzeyinde ise ekibi tarafından trafik, vatandaşlık, ödemeler ve teşvikler, doğanın korunması ve tarımla ilgili konularda denetimde bulunmaktadırlar.

Stoisits bunların haricinde Avusturya Cumhuriyeti Ulusal Fonu'nun Kuratoryumu’nda nasyonal sosyalizmin kurbanları için çalışmalarda bulunmakta ve Avusturya İnsan Hakları Ligi'nin baş- kan yardımcılığını yürütmektedir.

  

4. ŞİKAYETLER

Yaşına, milliyetine veya ikametgahına bakılmaksızın herkes Avusturya'daki idarelerle ilgili şikayetini Kamu Denetçiliği Kurumu'na bildirebilir. Bir şikayette bulunmak, belli bir kurala uyulmadan ve hiçbir masrafa tabi tutulmadan her zaman mümkündür.

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na kimler şikayette bulunabilir?

 

  • Kamu Denetçiliği Kurumu Avusturya idareleriyle sorunu olan herkesin yanındadır. Bunun için Avusturya vatandaşı olmanız gerekmemektedir.
  • Bazen gençler de idari kurumlarla sorunlar yaşayabilir. Şikayette bulunmak için reşit olmak gerekmemektedir.
  • Şirketler, ticaretle uğraşanlar veya dernekler de idari kurumlarla sorunlar yaşayabilirler. Bu kişiler de kamu denetçilerinin deşteğinden yararlanabilirler.

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na hangi konularda şikayette bulunulabilir?

 

  • Diyelim ki bakım parası bildirgesiyle ilgili bir sorun oluştu? Mahkemedeki davanızın olması gerektiğinden daha uzun sürdüğü düşüncesini taşıyorsunuz? Ne zaman kamu daireleri tarafından size adil davranılmadığını düşünürseniz Kamu Denetçiliği Kurumu sorumluluk alanına girdiği için devreye girer.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu bütün Avusturya'da doğrudan ve dolaylı olarak adlandırılan federal idareyi denetler. Buna ilave olarak devlet teşekküllerinin idareleri de denetim alanına girmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu bu şekilde hem maliye idaresini hem de sosyal sigorta kurumlarını ve iş ve işçi piyasasını kontrol etmektedir.
  • Buna rağmen bir istisna bulunmaktadır: Kamu Denetçiliği Kurumu dokuz eyaletin yedisinde eyalet ve yerel yönetim idarelerini de denetlemektedir. Tirol ve Vorarlberg'de bunun için o bölgeye özel Eyalet Kamu Denetçiliği Kurumları bulunmaktadır. Bu nedenle Kamu Denetçiliği Kurumu o bölgelerde sadece federal idareyle ilgili şikayetlerle ilgilenmektedir.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu vakaların çoğunda bir şikayet üzerine harekete geçer. Kamu denetçileri, idarenin işleyişinde hata veya düzensizliklerin olduğunu tahmin etmeleri durumunda kendiliklerinden de girişimde bulunabilirler.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu vakanın ilgililerine dair bütün bilgileri saklı tutar. Kamu denetçileri vakayı denetler, bizzat bilgi toplar ve yaptıkları işin sonuçlara dair ilgili kişilere bilgi verirler.

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na hangi konularda şikayette BULUNULAMAZ?

 

  • Kamu Denetçiliği Kurumu, Avusturya idaresi hakkında şikayette bulunmak isteyen insanların yanında yer alması amacıyla kurulmuştur. Yurtdışındaki idari kurumlarla ilgili sorununuz olduğunda ne yazık ki harekete geçemiyoruz.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu, özel şahıslarla şirketler arasında veya farklı ticari işletmelerin aralarında sorun çıktığında müdahale edemez. İki şirket aralarında imzaladıkları sözleşmelerde anlaşmazlığa düşerlerse ya da bir şahıs bir işletmenin servisinin kötü olması nedeniyle şikayette bulunmak isterse Kamu Denetçiliği Kurumu yardımcı olamaz.
  •  İki özel şahıs arasında ortaya çıkan hukuki sorunlar Kamu Denetçiliği Kurumu'nun sorumluluk alanına girmez. Federal Anayasa, Kamu Denetçiliği Kurumu'nu kamu dairelerini denetlemekle görevlendirmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu bu nedenle şikayet sadece bir idari kurum, daire ya da makamla ilgili olduğunda devreye girebilmektedir.
  • Avusturya'da hakimler hiç kimseden talimat almazlar. Mahkemelerin kararları bağımsızdır ve bu nedenle Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından denetlenmezler. Kamu Denetçiliği Kurumu bu sebepten dolayı mahkeme kararlarını kaldıramaz veya değiştiremez.
  • Kamu denetçileri daima bilgilendirmeye ve önerilerde bulunmaya çaba gösterirler. Ancak hiç kimsenin avukatı olarak onu temsil edemezler.

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılacak şikayet başvuruları için belli bir süre gözetilmekte midir?

 

Hayır, Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılacak şikayet başvuruları için belli bir süre gözetilmemektedir. İdari bir kurumla yaşadığınız sorun eskiye dayanıyorsa da her zaman Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurabilirsiniz.

 

En kolay hangi şekilde Kamu Denetçiliği Kurumu'na bir şikayet başvurusunda bulunabilirim?

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na telefonla, mektup yoluyla ya da bizzat giderek her zaman ulaşabilirsiniz.

  • İlk bilgilendirme için Kamu Denetçiliği Kurumu çalışanlarına ücretsiz servis hattımız olan 0800/223 223 veya (01) 515 05-0 telefon hatlarından ulaşabilirsiniz.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu'na aşağıdaki faks numarasından ulaşabilirsiniz:(01) 515 05-150.
  • Mektuplarınızı lütfen şu adrese gönderiniz: Volksanwaltschaft, 1015 Wien, Postfach 20.
  • Evraklarınızı elbette bizzat kendiniz de elden verebilirsiniz. Kamu Denetçiliği Kurumu, Viyana'nın merkezi bir yerinde bulunmaktadır. Stephansplatz metro istasyonundan yürüyerek bir kaç dakika içinde bize ulaşabilirsiniz. Çalışanlarımız hafta arasında 8.00 ile 16.00 saatleri arasında istek ve sorunlarınızla ilgileneceklerdir.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu bir çok dilde bilgi vermeye çaba göstermektedir. Ancak denetim süreçlerinde Almanca kullanılması zorunludur.

 

Şikayet başvurusu hangi bilgileri içermelidir?

 

Şikayet başvurunuz için karmaşık formlar doldurmak zorunda değilsiniz. Ancak kamu denetçilerinin sorununuza mümkün olduğu kadar çabuk eğilebilmesi için lütfen aşağıdaki bilgileri daima veriniz:

  • Şikayet başvurunuzu takip edebilmek için denetçilerin isminizi bilmeleri gerekmektedir. Başkasının adına başvuruda bulunuyorsanız, lütfen onun adını da bildiriniz.
  • Lütfen şikayette bulunmak istediğiniz idari kurumu tam olarak bildiriniz.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu'na size idari kurum tarafından neden adil davranılmadığını düşündüğünüzü bildiriniz.
  • Şikayetinizle ilgili evrakların fotokopisini başvurunuza eklemeniz halinde başvurunuz çok çabuk işleme girecektir. Bu evraklar dosya ve idari kurumların numaralarını, sosyal sigorta numaralarını ya da ilgili kurumla yapılan yazışmaları içerebilir.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu konuya dahil olan bütün ilgililere dair bilgilileri elbette saklı tutacaktır.

 

Bir şikayet başvurusunun işleminin yapılması ne kadar sürer?

 

  • Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvuran kişilerin genelde çoğu idari kurumlarla bu sorunla ilgili uzun bir süreçten geçmiş oluyorlar. Kamu denetçileri bu nedenle şikayetlerini en kısa zamanda işleme sokmak için gayret sarfediyorlar.
  • Şikayet başvurusunda bulunduğunuz idari kurum da Kamu Denetçiliği Kurumu'nun sorularını cevaplandırabilmek ve olayı kendi açısından anlatmak fırsatına sahip olmalıdır. Kamu denetçileri buna imkan tanımak için bir süre tanzim eder. Bu şekilde denetim süreci çabuk bir şekilde sonlandırılabilir.
  • Bazı şikayetler çok karmaşık olmakta ve gerektiğinde kapsamlı dosyaların ve dokümanların incelenmesi gerekmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu bu gibi durumlarda sizi düzenli olarak süreçten haberdar edecektir.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu'nun denetim sürecinin sonucu hakkında sizi ayrıntılı bir şekilde bilgilendireceğinden emin olabilirsiniz.
  • 2009 yılında şikayet başvurusunda bulunanlar sözkonusu idari kurumun işlemlerinde bir hata olup olmadığını başvuru tarihinden itibaren ortalama 47 gün sonra öğrendiler.

 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılan başvurular için para ödemek gerekiyor mu?

 

  • Hayır, Kamu Denetçiliği Kurumu'na yapılan başvurular için ücret talep edilmez. Maddi durumlarına bakılmaksızın herkes Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurabilmelidir. Bu nedenle şikayet başvurularınız için hiç bir ücret hesaplanmamaktadır. Bu aynı zamanda kamu denetçilerinin randevu saatleri için de geçerlidir.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu'na mektupla başvuruda bulunuyorsanız posta cevap kuponu için de ücret ödemeniz gerekmez.
  • İlk bilgilendirme için Kamu Denetçiliği Kurumu çalışanları ücretsiz servis hattımızda 0800/223 223 hafta içinde hergün 8 ile 16 arasında hizmetinizdedir.

 

Bir randevu için nasıl başvurabilirsiniz?

 

  • Kamu denetçileri, Avusturya'da yılda ortalama 200 gün görüşmeye açıktır. Siz de oturduğunuz yere en yakın kamu denetçisine şikayetinizi bizzat görüşerek bildirme fırsatını bulabilirsiniz.
  • Kamu Denetçiliği Kurumu'nun görüşme günleri Viyana'daki ve diğer eyalet başkentlerindeki ofislerimizde ve büyük şehirlerin merkezi bölge idari kurumlarıyla belediye meclislerindeki ofislerimizde düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Yakınınızdaki ofislerin görüşme saatleri hakkında lütfen bilgi alınız.
  • Görüşebilmek için önceden randevu almanız gerektiğini lütfen anlayışla karşılayınız. Ancak bu şekilde kisisel görüşmeler için gerekli olan süreyi sağlayabiliyoruz.

 

5. İRTİBAT

Şikayet başvurusunda bulunmak veya sadece bilgi almak mı istiyorsunuz? Kamu Denetçiliği Kurumu'na telefonla, mektup yoluyla ya da bizzat gelerek ulaşabilirsiniz:

Kamu Denetçiliği Kurumu

1015 Wien, Singerstrasse 17 (Postfach 20)

Ücretsiz servis hattı: 0800/223 223 (her gün 8:00 - 16:00 arası)

Telefon No.: (01) 515 05-0

Faks No.: (01) 515 05-150 / -190

E-posta post@volksanwaltschaft.gv.at 

Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurduğunuzda lütfen kimin kurumumuza başvurduğunu, kimin adına başvurduğunu, hangi idari kurum hakkında, hangi sebepten ötürü şikayette bulunmak istediğinizi bildiriniz.

Başvurunuzun çabuk işleme alınması için elinizde bulunan evrakların fotokopisini, örneğin ilgili kurumla yaptığınız yazışmaları, sosyal sigorta numarasını veya geri dönümler için telefon numaranızı başvurunuza ekleyiniz. Şikayet başvurunuz için masraflar hesaplanmayacak ve posta cevap kuponu için sizden bir ücret talep edilmeyecektir.

Evraklarınızı elbette bizzat kendiniz de elden teslim edebilirsiniz. Kamu Denetçiliği Kurumu, Viyana'nın merkezinde, Stephansdom’un yakınında bulunmaktadır. Stephansplatz metro istasyonundan bir kaç dakika yürüyerek bize rahatlıkla ulaşabilirsiniz. Çalışanlarımız hafta arası 8.00 ile 16.00 saatleri arasında istekleriniz ve şikayetlerinizle ilgileneceklerdir.

Şikayetiniz hakkında görüşme gününde doğrudan bir kamu denetçimizle bizzat görüşebilirsiniz. Bunun için mutlaka önceden randevu almanız gerektiğini anlayışla karşılamanızı rica ediyoruz. Görüşme günleri Viyana'daki ve diğer eyalet başkentlerindeki ofislerimizde ve büyük şehirlerin merkezi bölge idari kurumlarıyla belediye meclislerindeki ofislerimizde düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Eyaletlerinizdeki ofislerin görüşme saatleri hakkında lütfen bilgi alınız. Görüşme saatlerimiz hakkında bölgedeki kurumların panolarından ve yerel medya kuruluşlarından da bilgi alabilirsiniz.

Kamu Denetçiliği Kurumu bir çok dilde bilgi vermeye çaba göstermektedir. Ancak denetim süreçlerinde Almanca kullanılması zorunludur.